Altın fiyat kaynağı — ekrandaki rakam nereden geliyor?

Dükkanınızdaki ekranda rakamlar kendiliğinden değişiyor, ama o rakamı sizin adınıza kim belirliyor? Cevap, ekranın bağlı olduğu altın fiyat kaynağı. Kaynak seçimi çoğu zaman kurulumda başkası tarafından yapılır ve kuyumcu ancak ekran bir gün donduğunda bunu merak eder.

Ekrandaki rakamın yolu

Ekranınızda gördüğünüz satış fiyatı üç adımda oluşur.

Birinci adım piyasa. Altının alınıp satıldığı yerde anlık bir has altın kuru oluşur. Bu, saf altının gram başına karşılığıdır ve herkes için aynıdır.

İkinci adım kaynak. Bu kuru toplayıp dışarıya yayınlayan bir veri kaynağı vardır. Ekranınız ya da siteniz rakamı piyasadan değil, bu kaynaktan alır.

Üçüncü adım sizin çarpanınız. Kaynaktan gelen ham kur, her ürün için girdiğiniz çarpanla çarpılır, yuvarlanır ve ekrana öyle çıkar.

Yani ekrandaki rakamın doğruluğu iki şeye bağlı: kaynağın doğru ve zamanında rakam vermesine, sizin çarpanınızın doğru girilmesine. Bu yazı birinci kısmı anlatıyor.

Harem Altın ve Ozan Döviz

Çarşıda en çok bilinen altın fiyat kaynağı Harem Altın. Birçok kuyumcu, sabah dükkanı açınca rakamlara önce oradan bakar. Has altın, gram, çeyrek, gümüş ve döviz gibi kalemleri birlikte verir.

Ozan Döviz başka bir kaynak. Altın ve döviz rakamlarını verir ama gümüş fiyatı yoktur. Gümüş satmayan bir dükkan için bu eksiklik fark etmez; gümüş satan dükkan için önemli bir ayrıntı.

İki kaynağın rakamları her an birebir aynı olmayabilir. Farklı yerlerden toplanan fiyatlar arasında küçük farklar olması doğaldır. Bu yüzden hangi kaynaktan beslendiğinizi bilmek, müşteri “başka yerde şunu gördüm” dediğinde size cevap verir.

Müşterilerin bir kısmı telefonundaki bir uygulamadan ya da haber sitesinden fiyata bakıp gelir. O rakamın hangi kaynaktan geldiği çoğu zaman belli değildir. Kendi ekranınızın kaynağını bilirseniz bu karşılaştırmada sakin kalırsınız. “Bizim ekran Harem’den besleniyor, sizin baktığınız yer başka bir kaynak olabilir” demek tartışmayı kısaltır.

Altın fiyat kaynağı seçerken dört soru

Teklif alırken ya da mevcut ekranınızı değerlendirirken şu dört soruyu sorun.

Hangi ürünleri veriyor? Sattığınız her kalemin kaynağı olmalı. Gümüş satıyorsanız gümüş rakamı gelmeyen kaynak işinizi yarım görür.

Ne sıklıkla yenileniyor? Bazı kaynaklar rakamı canlı akıtır, bazılarından belli aralıklarla alınır. Aralık uzadıkça ekrandaki rakam piyasanın gerisinde kalır.

Kesilirse ne oluyor? Kaynak susunca ekranınız ne gösteriyor, bunu mutlaka sorun. Boş ekran ya da sıfır yazan ekran, müşteri önünde yaşanabilecek en kötü şeydir.

Yedeği var mı? Kaynak sustuğunda başka bir kaynağa kendiliğinden geçilebiliyor mu, yoksa biri fark edene kadar ekran bekliyor mu.

Tek kaynağa bağlı kalmanın riski

Her kaynak zaman zaman susar. Bağlantı kopar, yayın bir süre durur, bakım yapılır. Bu kimsenin kusuru değil, işin doğası.

Sorun, ekranınızın bu anı nasıl karşıladığı. Tek kaynağa bağlı bir ekran, kaynak sustuğunda son rakamda kalır. Piyasa o sırada hareket ediyorsa ekranınız geride kalır ve siz fark etmezseniz müşteri eski fiyatı görür.

Bir örnek düşünün. Salı öğleden sonra piyasa hızla yükseliyor. Kaynak yarım saat susuyor ve ekranınız yarım saat önceki rakamda duruyor. O arada gelen müşteri bileziği ekrandaki fiyattan istiyor. Siz ya zararına satıyorsunuz ya da “ekran geride kaldı” diye açıklama yapıyorsunuz. İkisi de sizin için kayıp.

Yoğun bir dükkanda bu yarım saat, günün en çok satış yapılan saatine denk gelebilir. Bu yüzden yedek kaynak lüks değil, sigortadır. Altın fiyat kaynağı seçerken asıl soru “hangisi daha iyi” değil, “biri susunca ne olacak” sorusudur.

Bizim sistemde üç seçenek

Bizim kurduğumuz sitelerde altın fiyat kaynağını siz seçersiniz. Panelde Veri Kaynağı bölümünde “Fiyat kaynağı” başlığı altında üç seçenek var.

Seçenek	Nasıl çalışır	Kime uygun
Otomatik	Fiyat Harem Altın’dan canlı gelir; Harem susarsa kendiliğinden Ozan Döviz’e geçer, Harem düzelince geri döner	Özel bir tercihi olmayan, ekranın hiç geride kalmasını istemeyen dükkanlar
Yalnız Harem	Fiyat yalnız Harem Altın’dan gelir; gelmezse sitede ve ekranda son fiyat kalır	Rakamının tek bir kaynaktan gelmesini isteyen, kesintide kendi fiyatını elle girmeyi göze alan dükkanlar
Yalnız Ozan	Fiyat Ozan Döviz’den 30 saniyede bir alınır	Gümüş satmayan ve Ozan rakamlarıyla çalışmaya alışmış dükkanlar

Seçimi istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Değiştirdiğiniz anda siteniz ve dükkandaki ekran yeni seçime göre beslenmeye başlar.

Kaynak susunca ne oluyor

Otomatik seçeneğinde kural açık. Harem bağlantısı 45 saniye koparsa ya da 3 dakika boyunca yeni veri gelmezse ekran kendiliğinden Ozan Döviz’e geçer. Harem düzelince yine kendiliğinden geri döner. Sizin bir şey yapmanız gerekmez.

Bu geçişler panelde “Kaynak olayları” bölümüne yazılır. Bağlantı sorunları, yedeğe geçişler ve hafta sonu kilidi orada saatiyle durur. Bir müşteri “cuma öğleden sonra fiyatınız neden farklıydı” diye sorarsa o saatte ne olduğunu oradan görürsünüz.

Ekranda da müşteriyi yanıltmayan bir davranış var. Veri 5 dakikadan uzun gelmezse ya da bağlantı koparsa, ekrandaki “Canlı” işareti “Son güncelleme 14:32” gibi son fiyatın saatine döner. Ekran kararmaz, hata yazısı çıkmaz; son fiyat durur ve saatini söyler. Dükkanın kendi interneti kesildiğinde ne olduğunu internet kesintisi rehberinde ayrıca anlattık.

Kaynakta uzun süren bir sorun olursa Sabit fiyat modunu açarsınız. Baz fiyatları elle girersiniz, çarpanlarınız yine uygulanır. Boş bıraktığınız kalemler canlı veriden gelmeye devam eder.

Her dükkan ayrı ayrı bağlanmıyor

Burada görünmeyen ama önemli bir ayrıntı var. Bizim kurduğumuz bütün siteler kaynağa tek bir merkezden bağlanır.

Şöyle düşünün: yüz dükkanın her biri aynı kapıyı ayrı ayrı çalsa, kapıdaki görevli bir noktadan sonra kapıyı kapatabilir. Kaynaklar da çok sayıda bağlantıya sınır koyabilir ya da gelen bağlantıyı engelleyebilir. Biz kaynağa tek kapıdan gideriz, gelen rakamı bütün dükkanlara kendimiz dağıtırız.

Böylece dükkan sayısı arttıkça kaynağa giden bağlantı sayısı artmaz. Kaynağın bağlantı sınırına takılma ya da engellenme riski de bu sayede azalır. Ozan Döviz’i seçen dükkan sayısı ne olursa olsun, Ozan’a da tek istek gider.

Kaynak fiyatı ile tezgah fiyatı

Kaynaktan gelen rakam sizin satış fiyatınız değildir. Kaynak ham has altın kurunu verir; siz 22 ayar bilezik, çeyrek ya da gram satarsınız.

Yukarıdaki görüntü yönetim panelinden. Üstte kaynaktan gelen has altın baz fiyatı, altında her ürünün alış ve satış çarpanı ve sitede çıkacak fiyat duruyor. Görüntüdeki dükkan örnektir, rakamlar da örnek.

Baz fiyat kaynaktan canlı gelir; siz ona dokunmazsınız. Sizin oynadığınız sayı çarpandır. Çarpanın nasıl belirlendiğini fiyat çarpanı rehberinde adım adım anlattık. Kaynak değişse bile çarpanlarınız aynı kalır; tezgah fiyatınızın mantığı bozulmaz.

Bu ayrımı akılda tutmak arıza ararken işinizi kolaylaştırır. Ekrandaki rakam piyasayla birlikte oynuyorsa kaynak işini yapıyor demektir. Rakam çarşıya göre hep yüksek ya da hep düşük kalıyorsa bakmanız gereken yer kaynak değil, çarpandır. Rakam hiç kıpırdamıyorsa ekrandaki son güncelleme saatine bakın; saat eskiyse sorun bağlantıdadır.

Altın fiyat kaynağını değerlendirirken kontrol listesi

Mevcut ekranınız için ya da yeni bir teklif alırken şunlara bakın:

• Ekranınızın hangi kaynaktan beslendiğini öğrenin ve bir kenara yazın
• Sattığınız her kalemin, özellikle gümüşün, o kaynakta olduğunu kontrol edin
• Kaynak susunca ekranda ne göründüğünü sorun; boş ekran ya da sıfır kabul etmeyin
• Yedek kaynağa kendiliğinden geçilip geçilmediğini sorun
• Ekranda son güncelleme saatinin yazdığından emin olun
• Kaynak olaylarının bir yerde kayıt altında tutulduğunu sorun
• Kaynağı kendiniz, telefondan değiştirebildiğinizi teyit edin
• Uzun kesintide baz fiyatı elle girebileceğiniz bir yol olduğunu doğrulayın

Kaynak seçimi bir kez yapılır, ama ekranınız ilk kez donduğunda bu kararın ne kadar önemli olduğunu görürsünüz. Doğru kurulmuş bir sistemde o anı siz bile fark etmezsiniz.

Ekranın dükkana nasıl kurulduğunu merak ediyorsanız kurulum rehberine bakabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Altın fiyat kaynağı olarak hangisini seçmeliyim?

Gümüş de satıyorsanız ve özel bir tercihiniz yoksa Otomatik seçeneği çoğu dükkana uyar. Fiyat Harem Altın'dan gelir, Harem susarsa ekran kendiliğinden Ozan Döviz'e geçer. Çarşınızda herkes tek bir kaynağa bakıyorsa o kaynağı tek başına seçebilirsiniz.

Kaynak değişince ekrandaki fiyat zıplar mı?

İki kaynağın rakamları birebir aynı olmayabilir, bu yüzden geçişte küçük bir fark görülebilir. Çarpanlarınız aynı kaldığı için tezgah fiyatı mantığı değişmez. Farkın sizin için sorun olduğunu düşünüyorsanız yalnız tek kaynağı seçip yedeğe geçişi kapatabilirsiniz.

Kaynak susarsa müşteri boş ekran mı görür?

Hayır. Ekranda son alınan fiyat durur, sıfır ya da hata yazısı çıkmaz. Veri bir süre gelmezse "Canlı" işareti son fiyatın saatini gösteren bir yazıya döner; müşteri rakamın ne zamana ait olduğunu görür.

Ozan Döviz'i seçersem gümüş fiyatı ne olur?

Ozan Döviz gümüş fiyatı vermiyor. Gümüş satan bir dükkansanız Otomatik ya da Yalnız Harem seçeneği daha uygun olur. Yalnız Ozan'ı seçerseniz gümüş satırını panelden gizlemeniz ya da elle fiyat girmeniz gerekir.

Kaynağı sonradan değiştirebilir miyim?

Evet, istediğiniz zaman. Telefonunuzdan panele girip Veri Kaynağı bölümünden seçimi değiştirirsiniz. Siteniz ve dükkandaki ekran yeni kaynaktan beslenmeye başlar, bizi aramanız gerekmez.