Web sitesi yaptırırken kuyumcunun sorması gereken 10 soru

Teklif veren firma genelde tasarımı gösterir, fiyatı söyler ve görüşme orada biter. Oysa web sitesi yaptırırken asıl bilmeniz gereken, sitenin her sabah nasıl çalışacağı ve kimin elinde olacağı. Aşağıdaki on soruyu görüşmeye yanınızda götürün; her birinin altına iyi cevabın neye benzediğini ve hangi cevabın ileride dert çıkaracağını yazdık.

Web sitesi yaptırırken neden soru listesiyle gitmeli

Web sitesi yaptırırken görüşmeyi çoğu zaman karşı taraf yönetir. Güzel ekranlar gösterilir, “her şey dahil” denir, siz de o an aklınıza geleni sorarsınız. Eve dönünce asıl önemli olanın hiç konuşulmadığını fark edersiniz.

Liste bu yüzden işe yarar. Aynı on soruyu her firmaya sorarsanız cevapları yan yana koyabilirsiniz. Para tarafını fiyat rehberinde ayrıca anlattık; burada rakamdan çok işin kendisine bakıyoruz. Cevapları yazılı isteyin. Sözlü verilen söz, bir yıl sonra kimsenin hatırlamadığı söz olur.

Her gün işinize dokunan üç soru

1. Fiyat çarpanını kim değiştiriyor

Neden sorun: Çarpan sizin kâr politikanız. Çarşıda rekabet sertleşince ya da maliyetiniz değişince fiyatı aynı gün ayarlamanız gerekir.

İyi cevap: “Siz, telefondan.” Her ürüne ayrı alış ve satış çarpanı girebilmeli, kaydetmeden önce sitede çıkacak fiyatı görebilmelisiniz. Kaydettiğiniz anda site ve dükkandaki ekran birlikte yenilenmeli.

Dikkat: “Bize WhatsApp’tan yazın, biz değiştiririz.” Bu, Cumartesi öğlen birinin mesajınızı görmesini beklemek demek. Çarpanın nasıl belirlendiğini çarpan rehberinde anlattık.

Görselde bizim kurduğumuz yönetim panelinin telefondaki hali var; dükkan adı “Örnek Kuyumculuk”, rakamlar örnektir. Panelde yapılan her değişiklik kimin, ne zaman, neyi neyle değiştirdiğiyle kayda geçer. Bir müşteri fiyata itiraz ederse o saatteki çarpana bakıp konuyu kapatırsınız.

2. Fiyat verisi nereden geliyor, kesilirse ne olur

Neden sorun: Hiçbir veri kaynağı her an kusursuz çalışmaz. Önemli olan, kesinti anında müşterinin ne gördüğü.

İyi cevap: Kaynağın adı açıkça söylenir ve bir yedek kaynak vardır. Veri gelmezse ekranda son fiyat durur, yanında “Son güncelleme 14:32” gibi bir saat yazar. Bizde fiyat Harem Altın’dan gelir; Harem susarsa sistem kendiliğinden Ozan Döviz’e geçer, Harem düzelince geri döner.

Dikkat: “Hiç kesilmez.” Bu cevabı veren firma kesintiyi düşünmemiştir. Ekranın kararması, sıfır göstermesi ya da hata yazısı çıkarması müşterinin önünde sizi zor durumda bırakır.

3. Hafta sonu ekranda ne yazacak

Neden sorun: Piyasa Cumartesi akşamı kapanır, dükkanınız açık kalabilir. O saatlerde ekranda görünen rakamın sorumlusu sizsiniz.

İyi cevap: Kapanış ve açılış saatini siz ayarlarsınız, ekranda “Cumartesi kapanış fiyatı” yazar. İsterseniz baz fiyatı elle girersiniz, çarpanlarınız yine uygulanır.

Dikkat: “Piyasa ne veriyorsa o.” Hafta sonu gelen dalgalı ya da boş veri, ekranda yanlış fiyat demektir. Konuyu hafta sonu fiyatı rehberinde ayrıntısıyla açtık.

Dükkana ve müşteriye bakan üç soru

4. Dükkan TV ekranı dahil mi

Neden sorun: Birçok teklifte site ile vitrindeki fiyat ekranı ayrı iş sayılır, ekran için ayrıca ücret çıkar.

İyi cevap: Ekran pakete dahildir ve siteyle aynı fiyattan beslenir. Televizyonun tarayıcısında bir adres açılır, ekran kendini televizyona sığdırır. Hangi ekranın o an açık olduğu panelden görülür.

Dikkat: “Ekran için ayrı bir cihaz almanız lazım” ya da “ekranı sonra konuşuruz.” İkisi de sonradan gelecek bir fatura demek.

5. Telefonda nasıl görünüyor, gerçek örnek var mı

Neden sorun: Müşterilerinizin çoğu sitenize telefondan bakacak. Bilgisayarda güzel duran tablo telefonda taşabilir.

İyi cevap: Size yayında olan bir dükkanın adresi verilir, siz de kendi telefonunuzdan açarsınız. Bizim gösterdiğimiz örnek Ankara’daki ilk kurulumumuz Çalapoğlu Gold; ekran görüntülerini örnekler rehberinde paylaştık.

Dikkat: Yalnızca bilgisayarda hazırlanmış resimlerin gösterilmesi. Resim ile çalışan site aynı şey değildir.

6. Satın almadan deneyebilir miyim

Neden sorun: Paneli bir kez kendi elinizle kullanmak, bir saatlik sunumdan fazlasını anlatır.

İyi cevap: Kendi dükkan adınızla, kendi panelinizle bir süre deneyebilirsiniz. Bizde 48 saat ücretsiz deneme var; site kendi alt adresinizde açılır, telefon ya da e-posta istenmez.

Dikkat: “Önce kapora, sonra görürsünüz.” Görmeden ödeme istenmesi, gösterilecek şeyin az olduğuna işaret edebilir.

Sahiplik ve güvenceyle ilgili dört soru

7. Alan adı kimin adına kayıtlı

Neden sorun: Dükkanınızın adını taşıyan adres yıllarca kartvizitte, Instagram’da ve poşette durur. Kayıtta kimin adı yazıyorsa adresin sahibi odur.

İyi cevap: “Sizin adınıza.” Alan adının hangi firmada kayıtlı olduğu ve hesabın giriş bilgisi size verilir.

Dikkat: “Bizim hesabımızda duruyor, siz uğraşmayın.” Yollar ayrıldığında adresiniz onlarda kalır.

8. İkinci yıl ne ödeyeceğim ve neyi kapsıyor

Neden sorun: İlk yıl çoğu teklifte her şey dahil görünür; ikinci yılın faturası sürpriz olabilir.

İyi cevap: İkinci yılın tutarı teklifte yazılıdır ve neyi kapsadığı tek tek sayılır. Sitenin barınması, kilit işaretinin yenilenmesi ve fiyat akışının takibi bu kalemin içindedir.

Dikkat: “Onu zamanı gelince konuşuruz.” Belirsiz bırakılan ücret, pazarlık gücünüzün en zayıf olduğu anda belirlenir.

9. Ayrılmak istersem alan adımı alıp gidebilir miyim

Neden sorun: Hiçbir iş ilişkisi sonsuza kadar sürmez. Ayrılığın kurallarını iyi günde konuşmak kolaydır.

İyi cevap: “Evet, alan adı zaten sizin. Başka firmaya yönlendirirsiniz, müşterileriniz aynı adrese girmeye devam eder.”

Dikkat: Devir için ücret istenmesi ya da “alan adı pakete ait” denmesi. Bu durumda adresinizi değiştirmek zorunda kalırsınız ve müşterinin bildiği adres boşa gider.

10. Yedek alınıyor mu

Neden sorun: Çarpanlarınız, dükkan bilgileriniz ve logonuz o sitede duruyor. Tek bir arıza hepsini silebilir.

İyi cevap: Yedeğin ne sıklıkla alındığı ve nerede saklandığı açıkça söylenir. Bizde her gece bütün site verileri şifreli olarak yedeklenir ve ikinci bir yerde de saklanır; yedekten geri açmayı ayrıca denedik.

Dikkat: “Gerek yok, bizde sorun çıkmaz.” Yedeği olmayan site, bir gün sıfırdan kurulmak zorunda kalır.

Cevapları yan yana koyun

Soru	İyi cevap	Dikkat edilecek cevap
Çarpanı kim değiştiriyor	Siz, telefondan, kaydettiğiniz anda	“Bize yazın, biz değiştiririz”
Veri kesilirse ne olur	Son fiyat saatiyle durur, yedek kaynak devreye girer	“Hiç kesilmez”
Alan adı kimin adına	Sizin adınıza, giriş bilgisi sizde	“Bizim hesapta dursun”
İkinci yıl ne ödenecek	Tutar ve kapsam yazılı	“Zamanı gelince konuşuruz”
Deneyebilir miyim	Kendi adınızla, kendi panelinizle	“Önce kapora”

Tablodaki ikinci sütun hep somut, üçüncü sütun hep belirsiz. Web sitesi yaptırırken aldığınız cevaplar üçüncü sütuna benziyorsa, teklif ne kadar cazip olursa olsun bir kez daha düşünün.

Teklif görüşmesine giderken yanınıza alacaklarınız

• Bu on sorunun çıktısı ve cevapları not edeceğiniz bir kalem
• Bugün tezgahta verdiğiniz gram, çeyrek ve bilezik fiyatlarının yazılı olduğu bir kâğıt
• Kendi telefonunuz; örnek siteyi orada açıp tabloya bakın
• Dükkandaki televizyonun marka ve modeli ya da arkasından çekilmiş bir fotoğrafı
• İstediğiniz alan adı ve iki yedek seçenek
• Alan adınız zaten varsa hangi firmadan aldığınız ve hesabın giriş bilgisi
• Logonuzun dosyası, yoksa tabelanın net bir fotoğrafı
• İkinci yıl ödemesinin yazılmasını isteyeceğiniz teklif kâğıdı

Fiyat kâğıdı en çok işe yarayanı. Görüşmede panel gösterilirse o rakamlara göre çarpan girip ekranda ne çıktığına bakarsınız; sistemin size uyup uymadığını birkaç dakikada anlarsınız.

On sorunun hepsine net cevap alıyorsanız doğru yerdesiniz. Web sitesi yaptırırken bizim cevaplarımızı da aynı listeyle sınayın; aklınıza takılan olursa yazın.

Sıkça sorulan sorular

Web sitesi yaptırırken ilk hangi soruyu sormalıyım?

Fiyat çarpanını kimin değiştirdiğini sorun. Cevap "siz, telefondan" değilse sitenin günlük işi başkasına bağlı kalır. Fiyat, süre ve tasarım konuşması bu cevaptan sonra anlam kazanır.

Firma bazı sorulara o an cevap veremezse ne yapmalıyım?

Cevabı yazılı olarak sonra göndermelerini isteyin. Birkaç gün içinde net bir cevap gelmiyorsa o konu büyük ihtimalle teklifte yok. Özellikle alan adının kimin adına kayıtlı olduğu ve ikinci yıl ödemesi belirsiz kalmamalı.

Satın almadan siteyi denemek mümkün mü?

Bazı firmalar yalnızca hazır örnek gösterir. Bizde kendi dükkan adınızla 48 saat ücretsiz deneme var; site kendi alt adresinizde açılır, paneli de size ait olur. Telefon numarası ya da e-posta istenmez.

Bana gösterilen örneğin gerçek bir site olduğunu nasıl anlarım?

Adrese girin ve sayfayı birkaç dakika açık bırakın. Piyasa açıkken rakamlar kendiliğinden değişiyorsa site canlıdır. Sonra aynı adresi telefondan açıp tablonun ekrana sığıp sığmadığına bakın.

Şu anki sitemi bırakıp başka firmaya geçebilir miyim?

Alan adı sizin adınıza kayıtlıysa geçebilirsiniz; yeni firmanın verdiği bilgileri alan adını aldığınız yerde girersiniz. Alan adı eski firmanın adına kayıtlıysa önce kaydı kendinize devrettirmeniz gerekir. Bunu işin başında sormak, ayrılırken uğraşmaktan çok daha kolaydır.